د. فرانسه
تاريخ فرانسويان
تاريخ فرانسويان و ديگران در راه بيتالمقدس1 گزارش ناشناختهاي است از جنگ صليبياول، كه آن را يكي از شهسواران معمولي اهل جنوب ايتاليا، كه خود در جنگ شركت داشته، نوشته است. اين كتاب بهاواخر 1096، تا فتح بيتالمقدس و فتح عسقلان در اوت 1099، مربوط است. قسمتي از آن در حين جريان وقايع نوشته شده، يا براساس يادداشتهاي روزانه است، و مسلماً پيش از 1101، در بيتالمقدس ميشد بدان دسترسي يافت. احتمالاً كشيشي بدان برخي شرح و بسطها افزوده است. از تعداد دفعاتي كه مطالب آن دزديده شده يا مورد استفادهٴ تاريخنويسان بعدي قرار گرفته است، موفقيت اين روايت را ميتوان تخمين زد.
موٴلف داراي احساس اروپايي، كاتوليكي، و وحدت در برابر كافران بوده، ولي از يونانيان هم بهاندازهٴ مسلمانان نفرت داشته است.
در ميان نويسندگان معاصر او كه از اين كتاب براي گزارش جنگ صليبي استفاده كردند، مهمتر از همه گيبر نوژاني، اوردريك ويتال، و اكهارت اورايي بودند، كه در زير از همهشان گفتگو شده است. بهتر است از چند تن ديگر بدون هيچ تفصيلي ذكري شود.
پير تودبوف2 كشيشي از سيوره در پواتو كه در جنگ صليبي شركت داشت و گزارش آن را در سالهاي 1102 و 1111، نوشت. تا ديرزماني، تصور ميشد كه روايت تودبوف مأخذ اصلي است كه تاريخ فرانسويان از آن اقتباس شده، ولي واقعيت كاملاً عكس آن است.
دنباله و ذيل كتاب تودبوف3 گزارش ناشناسي است كه در 1131، يا بعد از آن نوشته شده، و اول بار ژان مابيون در 1687، آن را منتشر كرد.
بودري4 در 1046، در موني سورلوار5 زاده شد، رهبان بورگوي،6 اسقف اعظم دُل دوبرتاني7 از 1107، تا هنگام مرگش در 1130.
روبر رَنسي8 كه گزارش خود را پس از 1118، نوشت.